Aktualizacja: 28.07.2015
Napisz do nas
Oœrodek Szkolenia Monocyklistów

Koszykówka na monocyklach

Podstawowe zasady i przepisy



W zawodach MFJ koszykówka monocykli opiera się na międzynarodowych przepisach dotyczących zwykłej koszykówki, z nieznacznymi zmianami. Poniżej skrócona wersja wraz z wyjątkami i zmianami, które pozwoliły zaadoptować grę z biegowej do jeżdżonej na monocyklach. Elementy poniżej w powiązaniu ze standardowymi międzynarodowymi przepisami koszykówki są tymi, których używa się na zawodach UNICON.

Urządzenia i sprzęt

Boisko do gry winno mieć szerokość 13-15 m, długość 24-28 m. Nawierzchnia boiska może być: kortowa, asfaltowa, ziemna lub drewniana (parkiet). W środku boiska wyznacza się koło o promieniu 1,80 m. Na liniach końcowych, pod kątem prostym do podłoża, zamocowane są tablice o wymiarach 120 X 180 cm. Tablice powinny być z twardego drewna lub przezroczystego tworzywa. Powierzchnie ich powinny być gładkie i jeżeli nie są wykonane z przezroczystego materiału, pomalowane na biało. Dolne krawędzie tablic powinny znajdować się na wysokości 2,75 m od podłoża, a urządzenia podtrzymujące tablice, co najmniej 40 cm od linii końcowej w głąb, środek tablicy zaś w odległości 120 cm od linii końcowej (nad boiskiem). Na środku tablicy, na wysokości 3,05 m od podłoża, zamocowane są obręcze (o średnicy wewnętrznej 45 cm), które po zawieszeniu siatek stanowią kosze. Po obu stronach boiska oznacza się tzw. "pola 3 sekund" (5,80 m od linii końcowej) oraz pola rzutów wolnych. Piłka do gry powinna być kulista, o obwodzie 75-78 cm i ciężarze 600-650 g.

Monocykle (Rowery

Dla zawodów maksymalny rozmiar koła wynosi 24". Monocykl nie może posiadać ostrych i wystających części, które mogą spowodować rany. Odnosi się to szczególnie do dźwigni, zapewniających szybką wymianę części, oraz do śrub. Pedały powinny być plastikowe lub gumowe. Jeżeli są metalowe, to bez ostrych zakończeń.

Jazda na monocyklu

Zawodnik musi jeździć swobodnie na monocyklu. Zawodnik, który spada z roweru, może uczestniczyć w grze aż do momentu, kiedy dotknie ziemi. Zawodnik, który nie znajduje się na rowerze, nie może stanowić przeszkody dla przeciwnika. Uważany jest za przeszkodę wówczas, gdy on sam lub jego rower znajdują się na trasie poruszania się piłki, lub gdy przeciwnik nie może się przez niego swobodnie poruszać. Zawodnik taki powinien wsiąść na rower w tym samym miejscu, gdzie z niego spadł, ale jeśli to konieczne, powinien na początku zejść z toru przebiegu gry.

Zawodnicy

Drużyna składa się z 12 zawodników (z czego 5 znajduje się na boisku). Zawodnicy rezerwowi mogą wejść do gry na wymianę za zgodą sędziego zawodów (w czasie przerwy w grze). Drużyna może wykonać dowolną liczbę zmian swego składu, z tym, że czas trwania jednej zmiany nie może być dłuższy niż 20 s, niezależnie od liczby zmienianych zawodników. Zawodnicy muszą mieć jednolite stroje oraz numery na koszulkach od 4 do 15, zaznaczone kontrastowym kolorem. Wskazane jest, aby numery były umieszczone z tyłu (większe) i z przodu (mniejsze).

Specjalne wytyczne dotyczące wygody i bezpieczeństwa:

  • Krótki strój rowerowy oraz ochraniacze na kolana lub długie spodnie,
  • Krótkie sznurówki u butów lub sznurówki schowane, wepchnięte,
  • Zdecydowany zakaz noszenia biżuterii (zegarki, łańcuszki, kolczyki).

Podstawowe zasady i przepisy gry

Czas gry wynosi 4 x 10 min. Pomiędzy pierwszą i drugą oraz trzecią i czwartą kwartą przerwa trwa 2 minuty, natomiast pomiędzy druga, a trzecią kwartą 15 minut. Czas gry może być skrócony w zależności od wieku uczestniczących zawodników oraz od systemu przeprowadzanych rozgrywek. Do czasu gry nie wlicza się przerw w grze, tzw. okresów, kiedy piłka jest "martwa". Okresy te są odliczane przez mierzącego czas. Piłka jest martwa wówczas, gdy gra została przerwana na sygnał sędziego lub po zdobyciu kosza. Celem gry jest wrzucenie piłki do kosza przeciwnika. Kosz uzyskany rzutem z gry ma wartość 2 pkt., kosz z rzutu wolnego - l pkt., a sprzed linii 6,25 m - 3 pkt. Wygrywa ta drużyna, która w przepisowym czasie gry zdobędzie większą liczbę punktów. Jeśli po upływie czasu gry wynik jest remisowy, sędzia zarządza 5-minutową dogrywkę. Jeśli w czasie pierwszej dogrywki nie nastąpiło rozstrzygnięcie zarządza drugą.

W grze obowiązują następujące podstawowe przepisy:

Zawodnik rzucający piłkę do kosza, może znajdować się na rowerze w pozycji siedzącej lub w pozycji do wejścia na rower. Zawodnik musi mieć jedną stopę na pedale, a siodełko w pozycji do wejścia na rower. Tylko jedna stopa może dotykać ziemi podczas rzutu.


- Piłka może być podawana, rzucana lub kozłowana rękami.
- Uderzenie piłki pięścią lub nogą jest przekroczeniem przepisów.
- Poruszanie się z piłką jest możliwe tylko wówczas, gdy zawodnik odbija ją o podłogę (kozłuje).
- Kozłować wolno tylko jedną ręką. Po schwytaniu piłki nie można ponownie kozłować.

Zawodnik, który zaprzestanie kozłowania, może będąc w bezruchu, obracając się lub poruszając się w miejscu, trzymać piłkę 5 sekund w rękach, zanim ją rzuci. Zawodnik, który otrzyma piłkę w czasie jazdy, może wykonać trzy cykle jazdy wahadłowej w miejscu (jazda w przód i tył na przemian w miejscu), zanim zacznie kozłować lub rzucać. Zawodnik, który otrzyma piłkę, gdy jest w bezruchu (balansuje, obraca się, lub wykonuje jazdę wahadłową), może ją trzymać przez 5 sekund w rękach, zanim zacznie kozłować i jechać dalej. Gdy zawodnik całkowicie zaprzestanie kozłowania, nie może ponownie zacząć tego robić, chyba że piłka, kiedy znajdzie się poza jego kontrolą, dotknie innego zawodnika, kosza lub tablicy przeciwnika, lub gdy zostanie wytrącona spod jego kontroli przez przeciwnika.

Kontakt piłki z rowerem jest wykroczeniem. W przypadku wątpliwości dokonuje się rzutu sędziowskiego.

W grze obowiązują następujące ograniczenia w czasie:
- w ciągu 5 s od gwizdka sędziego należy wprowadzić piłkę do gry (wyrzut z autu),
- jeżeli zawodnik trzymający piłkę przez 5 s nie podaje, nie rzuca i nie kozłuje piłki, uważa się ją za przetrzymaną,
- w ciągu 5 s należy wykonać rzut wolny podyktowany przez sędziego,
- każda drużyna ma 24 sekundy na przeprowadzenie akcji, oraz 8 sekund na wyjście z własnej połowy,
- nie wolno zawodnikowi pozostawać ponad 4 s w "polu 4 sekund" przeciwnika, kiedy piłka znajduje się w posiadaniu drużyny zawodnika.

Karą za przekroczenie wyżej wymienionych przepisów o czasie jest utrata piłki i przyznanie jej drużynie przeciwnej.

W kontaktach z przeciwnikiem nie wolno: popychać, trzymać, uderzać, utrudniać mu poruszania się, spychać.

W przypadkach nieprawidłowego zetknięcia się z przeciwnikiem następują tzw. przewinienia osobiste. Są one karane rzutami wolnymi (osobistymi). Mogą zaistnieć przypadki, że sędzia określa przewinienie jako obustronne. Wtedy piłkę do gry wprowadza się rzutem sędziowskim. W każdej kwarcie po czwartym faulu zespołu kolejny karany będzie dwoma rzutami wolnymi. Przewinienie techniczne karane będzie jednym rzutem wolnym, a nie dwoma jak dotychczas. Piłkę po rzucie wyprowadzać będzie drużyna zawodnika, który wykonywał rzut wolny. Inne przekroczenia, jak np. niesportowe zachowanie się zawodników, określa się jako przewinienie techniczne. Karą za tego rodzaju przewinienie jest rzut wolny wykonany przez zawodnika drużyny przeciwnej (techniczny). Dalszą konsekwencją w szczególnie drastycznych przypadkach przekroczeń tego typu jest dyskwalifikacja i wykluczenie z gry. Zawodnik, który popełnił 5 przewinień osobistych albo technicznych, musi opuścić boisko.

Sędziowanie zawodów w koszykówce

Zanim przystąpicie do organizowania zawodów, zapoznajcie się z sygnałami sędziowskimi w koszykówce.
Komisję sędziowską w koszykówce stanowią:
- sędzia główny,
- sędzia pomocniczy,
- sekretarz,
- sędzia mierzący czas.
Jest to pełna obsada według przepisów Polskiego Związku Koszykówki. Sędzia prowadzący zawody ma obowiązek dokładnej znajomości przepisów. Przed spotkaniem sprawdza wyposażenie i stan boiska oraz uprawnienia zawodników do gry. Sekretarz wypełnia protokół, sumuje zdobyte punkty, wpisuje przewinienia oraz sygnalizuje sędziemu zmiany zawodników i przerwy w grze. Sędzia mierzący czas odlicza przerwy w grze, sygnalizuje o upływie określonego czasu. W zawodach szkolnych komisja sędziowska może się składać z sędziego prowadzącego zawody oraz sekretarza, który równocześnie mierzy czas.



Eryk Murlowski    
powrót do strony głównej